Μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2025 αναμένεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο για τα αναδρομικά χιλιάδων συνταξιούχων, που αφορούν δώρα, συντάξεις χηρείας και επανυπολογισμό κύριων και επικουρικών συντάξεων.
Το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο (ΑΕΔ) καλείται να αποφασίσει για τα αναδρομικά που διεκδικούνται από τους συνταξιούχους και τα οποία αφορούν την περικοπή δώρων και επιδομάτων, αλλά και την μείωση των επικουρικών συντάξεων το διαβόητο 11μηνο, ανάμεσα στον Ιούνιο του 2015 και στον Μάιο του 2016.
Τι αναμένεται
Πρόκειται για μια απόφαση που θα «ξεμπλοκάρει» τουλάχιστον 2.000 αγωγές που έχουν αναβληθεί, εξαιτίας της. Επισημαίνεται ότι η απόφαση θα αφορά μόνον όσους έχουν προσφύγει στα δικαστήρια έως τις 31 Ιουλίου 2020. Οι υπόλοιποι, που είτε δεν προσέφυγαν στη δικαιοσύνη, είτε προσέφυγαν καθυστερημένα, δεν δικαιούνται αναδρομικά, καθώς οι αξιώσεις τους έχουν παραγραφεί δια νόμου. Όπως χαρακτηριστικά όριζε ο νόμος Βρούτση του 2020, οι αξιώσεις τους έχουν αποσβεσθεί, για λόγους έκτακτης ανάγκης. Η απόφαση της Δικαιοσύνης, κατά τους νομικούς, είναι οιονεί νόμος, η κυβέρνηση οφείλει να την εφαρμόσει άμεσα και μάλιστα έντοκα. Δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχοι αναμένεται να λάβουν αναδρομικά εντός του 2025. Ειδικότερα αναδρομικά αναμένεται να λάβουν συνταξιούχοι του Δημοσίου (λόγω ΕΑΣ), οι απόστρατοι, οι συνταξιούχοι του ΕΤΑΑ αλλά και οι συνταξιούχοι που έχουν προσφύγει αναμένοντας την απόφαση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου(ΑΕΔ). Αναλυτικότερα:
– Αναδρομικά έως και 11.000 ευρώ δικαιούνται οι περίπου 350.000 συνταξιούχοι του Δημοσίου από τις κρατήσεις της Εισφοράς Αλληλεγγύης που τους επιβλήθηκαν στη διετία 2017-2018 και κρίθηκαν αντισυνταγματικές με απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Τις επιστροφές δικαιούνται τόσο οι παλαιοί πριν από τον Μάιο του 2016 συνταξιούχοι όσο και οι νέοι, που αποχώρησαν μετά τον Μάιο του 2016. Να σημειωθεί ότι πρόσφατα δικαιώθηκαν συνταξιούχοι στρατιωτικοί οι οποίοι αποχώρησαν από την ενεργό υπηρεσία μετά το 2017. Στους προσφεύγοντες αναγνωρίστηκε η επιστροφή αναδρομικών μόνον για ένα έτος, το 2018, διότι οι προσφυγές ασκήθηκαν το 2020 και το μόνο έτος που οι συνταξιούχοι θα μπορούσαν να διεκδικήσουν τα αναδρομικά της ΕΑΣ ήταν για το 2018, καθώς για το 2017 η αξίωση είχε παραγραφεί, ενώ από το 2019 και μετά η ΕΑΣ έχει κριθεί συνταγματική και ως εκ τούτου δεν τίθεται θέμα διεκδίκησης.
Αναδρομικά για ΕΤΑΑ
Θέμα νέου επανυπολογισμού συντάξεων για 50.000 συντάξεις του ΕΤΑΑ, πολλές εκ των οποίων θα έχουν αναδρομικές αυξήσεις, άνοιξαν δυο δικαστικές αποφάσεις που ακύρωσαν τους προηγούμενους επανυπολογισμούς γιατί έγιναν με τεκμαρτές συντάξιμες αποδοχές αδικώντας όσους είχαν υψηλότερους μισθούς και μεγαλύτερες εισφορές. Η πρώτη απόφαση προέρχεται από το Συμβούλιο της Επικρατείας (η 1228/2024) με την οποία ακυρώνεται ο επανυπολογισμός στις συντάξεις συμβολαιογράφων. Το ΣτΕ είπε ότι ο επανυπολογισμός έγινε με τεκμαρτό μισθό 1.232,09 ευρώ, ενώ οι αποδοχές των συνταξιούχων συμβολαιογράφων ήταν υψηλότερες και ως εκ τούτου οι συντάξεις τους θα πρέπει να επανυπολογιστούν και να δοθούν οι ανάλογες αυξήσεις.Η δεύτερη απόφαση είναι από το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθήνας (Α7960/2024) και με αυτήν ακυρώνεται ο επανυπολογισμός συντάξεων για αυτοαπασχολούμενους συνταξιούχους του ΤΣΜΕΔΕ, καθώς εδώ ελήφθησαν υπόψη μικρότερες συντάξιμες αποδοχές για τον υπολογισμό της σύνταξης από τον κλάδο της Ειδικής Προσαύξησης. Οι δυο αποφάσεις ανοίγουν θέμα νέου επανυπολογισμού συνολικά για περίπου 50.000 συνταξιούχους του ΕΤΑΑ, και όσες συντάξεις επανυπολογίστηκαν με δυσμενέστερο τρόπο για τους συνταξιούχους θα πρέπει να αυξηθούν με τα ανάλογα αναδρομικά.
Απόφαση ΑΕΔ
Μέχρι τον Μάρτιο αναμένεται να εκδοθεί η κρισιμη απόφαση του Ανωτάτου Ειδικου Δικαστηριου(ΑΕΔ) για τα αναδρομικα των 370.000 συνταξιουχων( αναδρομικά δώρων και επιστροφή των περικοπών στις επικουρικές συντάξεις για το 11μηνο Ιούνιος 2015 – Μάιος 2016) που είχαν προσφύγει στη δικαιοσύνη. Η έκδοση της απόφασης έλαβε νεα παράταση. Ο δικηγόρος Λουκάς Αποστολίδης εκφράζει την ελπίδα ότι μετά την έκδοση της απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και ο ΕΦΚΑ θα δώσουν τέλος στο «μαρτύριο των αναδρομικών». Ειδικότερα πρόκειται να εκδοθεί η απόφαση του ΑΕΔ(Ανώτατο Ειδικό Δικαστήρτο) για τα αναδρομικά εως 4.000 ευρώ σε 370.000 συνταξιούχους οι οποίοι έχουν καταθέσει προσφυγές στη Δικαιοσύνη. Το συνολικό κόστος κινείται περίπου στα 750 εκατ. ευρώ. Επισημαίνεται ότι η απόφαση θα αφορά μόνον όσους έχουν προσφύγει στα δικαστήρια έως τις 31 Ιουλίου 2020. Οι υπόλοιποι, που είτε δεν προσέφυγαν στη δικαιοσύνη, είτε προσέφυγαν καθυστερημένα, δεν δικαιούνται αναδρομικά, καθώς οι αξιώσεις τους έχουν παραγραφεί δια νόμου. Όπως χαρακτηριστικά όριζε ο νόμος Βρούτση του 2020, οι αξιώσεις τους έχουν αποσβεσθεί, για λόγους έκτακτης ανάγκης.
Η απόφαση της Δικαιοσύνης, κατά τους νομικούς, είναι οιονεί νόμος, η κυβέρνηση οφείλει να την εφαρμόσει άμεσα και μάλιστα έντοκα(6%). Αναδρομικά μέχρι και 11.000 ευρώ δικαιούνται οι περίπου 350.000 συνταξιούχοι του Δημοσίου από τις κρατήσεις της Εισφοράς Αλληλεγγύης που τους επιβλήθηκαν στη διετία 2017-2018 και κρίθηκαν αντισυνταγματικές με απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Τις επιστροφές δικαιούνται τόσο οι παλαιοί πριν από τον Μάιο του 2016 συνταξιούχοι όσο και οι νέοι, που αποχώρησαν μετά τον Μάιο του 2016. Πρόσφατα το 6ο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου δικαίωσε προσφυγή συνταξιούχων στρατιωτικών οι οποίοι αποχώρησαν από την ενεργό υπηρεσία μετά το 2017. Στους προσφεύγοντες αναγνωρίστηκε η επιστροφή αναδρομικών μόνον για ένα έτος, το 2018, διότι οι προσφυγές ασκήθηκαν το 2020 και το μόνο έτος που οι συνταξιούχοι θα μπορούσαν να διεκδικήσουν τα αναδρομικά της ΕΑΣ ήταν για το 2018, καθώς για το 2017 η αξίωση είχε παραγραφεί, ενώ από το 2019 και μετά η ΕΑΣ έχει κριθεί συνταγματική και ως εκ τούτου δεν τίθεται θέμα διεκδίκησης. Το κόστος των αναδρομικών έχει υπολογιστεί στα 400 εκατ. ευρώ και θα μπορούσε να πληρωθεί σε μία δόση από τους τόκους μιας χρονιάς των αποθεματικών του ΑΚΑΓΕ που ανέρχονται στα 500 εκατ. ευρώ για το 2025.
